دستیابی به اطلاعات اولیه یا داده های آماری، اخذ آنها به طور مستقیم از اشخاص مورد بررسی است. این روشها شامل مشاهده، مصاحبه، پرسشنامه و شرح موارد است. در بررسیهای جغرافیایی باید روشی را انتخاب کرد که با طبیعت کار مورد نظر متناسب باشد. لازم به ذکر است که اتخاذ هر روشی، هر چند مناسب انتخاب شده باشد، بدون برنامه ریزی دقیق و توجه عمیق به جزئیات، می تواند امر جمع آوری اطلاعات مورد نظر را به گمراهی بکشاند یا باعث شود که واقعیتها به درستی ثبت نشوند و بلاخره نتایج نادرست به دست آید. مؤثرترین روش برای هر گونه تحقیقی، بر اساس ماهیت، وسعت و بزرگی مسئله تحقیق تعیین می شود و محقق باید از این روشها آگاهی داشته و توانایی تشخیص روش صحیح را داشته باشد. متداول ترین روشها در جمع آوری اطلاعات مورد نیاز محققان عبارتند از: 1- استفاده از اسناد و مدارک (روش کتابخانه ای) 2- روشهای میدانی شامل مشاهده، پرسشنامه و مصاحبه. معمولاً در تحقیقات جغرافیایی از ترکیبی از روشهای ذکر شده استفاده می شود تا امکان بهره مندی از مزایای همه آنها وجود داشته باشد. لازم به ذکر است که اولویت جمع آوری اطلاعات در جغرافیا با روشهای میدانی است و سالهاست که از مطالعات میدانی به عنوان روشی برای تدریس و ابزاری برای تحقیق در جغرافیا استفاده می شود زیرا بسیاری از اطلاعات مورد نیاز در پژوهشهای جغرافیایی در منابع مکتوب (کتابخانه ایی) موجود نیستند و بهترین راه شناخت یک منطقه، مشاهده عینی آن است و هیچکس نمی تواند ادعا کند که مکانی را بدون مشاهده حضوری آن کاملاً شناخته است(همان، 1389، 143-142).
برای انجام تحقیق حاضر، ابتدا برای جمع آوری اطلاعات مرتبط با موضوع و آشنایی با مبانی نظری از منابع مکتوب یا روشهای کتابخانه ای و اینترنتی مثل مطالعه کتابها، مقالات فارسی و لاتین، جداول، آمارنامه ها و نقشه های موجود تهیه شده از طریق سازمانهای مختلف استفاده شده است و در راستای گردآوری داده های پایه و اساسی مورد نیاز روشهای میدانی مثل بازدید از مراکز آموزشی منطقه مورد مطالعه و مصاحبه با مدیران مدارس مکمل کار بوده است.
4-5-3- شاخص های مورد مطالعه
شاخص های مورد بررسی این تحقیق عبارتند از: وضعیت دسترسی روستاییان به مراکز آموزشی ابتدایی، راهنمایی و متوسطه با توجه به فاصله و وضعیت معابر موجود در منطقه، بررسی آمار دانش آموزان مراکز آموزشی پسرانه، دخترانه و مختلط، آمار کارکنان آموزشی و اداری کلیه مراکز آموزشی، بررسی تعداد دانش آموزان رشته های تحصیلی موجود در مراکز آموزشی متوسطه، وضعیت فضاهای آموزشی موجود از نظر مساحت زیر بنا و محوطه و تعداد کلاس و وضعیت موجود ساختمانهای مدارس، تعداد مدارس هوشمند و سایر امکانات موجود مثل نمازخانه، کارگاه و آزمایشگاه و زمین ورزشی، کمبود فضای آموزشی در بعضی از روستاها و فضاهای ساخته شده بلا استفاده در برخی دیگر ازروستاها ، بررسی تعداد نیروی انسانی متخصص در مدارس متوسطه و کمبود هایی که در این رابطه وجود دارد، تعداد مدارس نمونه و شبانه روزی و طرحهای روستا مرکزی.
5-5-3- روش تجزیه و تحلیل اطلاعات
برای تحلیل داده های مرتبط با فرضیه اول یعنی آرایش فضایی مراکز آموزشی از نقشه و نرم افزار Arc GIS استفاده شده است و در رابطه با فرضیه دوم یعنی مقایسه بین وضعیت فضاهای آموزشی با استانداردهای آموزشی علاوه بر روش توصیفی- تحلیلی از نرم افزار آماری SPSS13 نیز استفاده شده است.

1-4- پیش درآمد
مطالب مورد بررسی در فصل چهارم تحت عنوان یافته های تحقیق به دو بخش تقسیم می شوند: بخش اول شامل یافته های توصیفی و تحلیلی حاصل از مشاهدات میدانی است، در این قسمت ابتدا به بررسی تعداد جمعیت و تعداد خانوارهای روستاهای مورد مطالعه دهستان محمد آباد با توجه به آمار سال های 1385 و 1390 پرداخته شده و سپس پراکندگی مراکز آموزشی در سطح دهستان در قالب نقشه های GIS ترسیم و ضمن تحلیل دسترسی به این مراکز آموزشی، درجه بندی مدارس و مقایسه آنها با استانداردهای آموزشی، تراکم دانش آموز در کلاس های مدارس در مقایسه با استانداردهای آموزشی و وضعیت کادر آموزشی و سایر کارکنان مدارس دهستان به تفکیک مقاطع ابتدایی، راهنمایی و متوسطه مورد بررسی قرار گرفته است.
بخش دوم این فصل به آزمون دو فرضیه پژوهش حاضر اختصاص پیدا کرده است.
2-4- یافته های توصیفی و تحلیلی
در ابتدای این فصل لازم است اطلاعات و آمار مربوط به خدمات آموزشی مدیریت آموزش و پرورش شهرستان هامون در سال تحصیلی 92-1391 ارائه گردد:
در سال تحصیلی مذکور تعداد 114 واحد آموزشی شامل 65 مدرسه ابتدایی، 32 مدرسه راهنمایی، 13 دبیرستان و 4 هنرستان دانش آموزان دوره های مختلف را در سطح شهرستان هامون پوشش داده اند (شکل 1-4).

شکل 1-4- نمودار ستونی تعداد آموزشگاههای مدیریت آموزش و پرورش شهرستان هامون در سال تحصیلی 92-91
آمار کل دانش آموزان 7833 نفر که از این تعداد آمار مدارس ابتدایی 4950، مدارس راهنمایی 1258، دبیرستان 1391 و هنرستان 234 نفر دانش آموز می باشد (شکل 2-4).

شکل 2-4- نمودار ستونی تعداد دانش آموزان مدیریت آموزش و پرورش شهرستان هامون در سال تحصیلی 92-91
دلیل افزایش آمار دانش آموزان ابتدایی در سال تحصیلی فوق افزایش تعداد پایه های تحصیلی ابتدایی به 6 پایه و دلیل کاهش آمار مدارس راهنمایی، کاهش تعداد پایه های دوره راهنمایی تحصیلی به 2 پایه یع
نی دوم و سوم راهنمایی می باشد (در سال 92-91 پایه اول راهنمایی دانش آموز نداشته است). در سال تحصیلی 92-1391 تعداد کارکنان مدیریت آموزش و پرورش شهرستان هامون 748 نفر بوده که 51% آنها زن و 49% مرد بوده اند.
همچنین از لحاظ مدرک تحصیلی، توزیع کارکنان به شرح ذیل بوده است: زیر دیپلم 20 نفر، دیپلم 56 نفر، فوق دیپلم 331، لیسانس 319 و بالاتر از لیسانس 22 نفر (شکل 3-4).

شکل3-4- نمودار دایره ای درصد کارکنان مدیریت آموزش و پرورش شهرستان هامون از لحاظ مدرک تحصیلی در سال تحصیلی 92-91
همچنین در راستای طرح هوشمندسازی مدارس از مجموع 114 واحد آموزشی شهرستان هامون، تعداد 11 واحد آموزشی (6/9%) و 2 مجتمع آموزشی و پرورشی در سال تحصیلی 92-1391 به اینترانت ملی کشور متصل بوده اند.
اسامی این آموزشگاه ها و مجتمع ها در جدول (1-4) ذکر شده است.

جدول 1-4- طرح اتصال مدیریت آموزش و پرورش شهرستان هامون در سال تحصیلی 92-1391 به اینترانت ملی کشور
ردیف
آموزشگاه
آدرس
1
مجتمع آموزشی و پرورشی شهید حسینی طباطبایی
دهستان تیمور آباد- روستای تیمور آباد
2
دبیرستان نمونه پسرانه امام خمینی (ره)
دهستان تیمور آباد -روستای تیمور آباد
3
دبیرستان دخترانه پروین اعتصامی
دهستان کوه خواجه – مجتمع علی اکبر
4
دبستان پسرانه حکمت
دهستان کوه خواجه – مجتمع علی اکبر
5
راهنمایی پسرانه شهید اندرزگو
دهستان کوه خواجه – مجتمع علی اکبر
6
دبیرستان دخترانه هدایت
دهستان محمدآباد- شهر محمد آباد
7
دبستان شهید هراتی
دهستان محمدآباد- روستای فیروزه ای
8
مجتمع شهید صیاد شیرازی
دهستان محمدآباد- روستای کیخا
9
راهنمایی نمونه دخترانه خدیجه کبری (س)
دهستان محمدآباد- روستای کیخا
10
دبستان دخترانه مهدیه
دهستان کوه خواجه – مجتمع علی اکبر
11
دبیرستان پسرانه شهید چمران
دهستان کوه خواجه – مجتمع علی اکبر
12
دبیرستان پسرانه فاتح
دهستان لوتک – روستای لوتک
13
دبستان 12 بهمن
دهستان لوتک – روستای لوتک
مأخذ: مدیریت آموزش و پرورش شهرستان هامون (واحد فناوری اطلاعات)
اما یافته ها و اطلاعات مرتبط با موضوع پژوهش یعنی تحلیل فضایی دسترسی به مراکز آموزشی دهستان محمد آباد بر مبنای سئوالات، فرضیات و اهداف تحقیق به شرح ذیل جمع آوری شده است.
1-2-4- تغییرات مربوط به تعداد جمعیت و خانوار روستاهای مورد مطالعه
با توجه به اینکه تعداد خانوار و تعداد جمعیت روستاهای مورد مطالعه در مطالعات مربوط به جمعیت دانش آموزی و نیروی انسانی مورد نیاز مدارس و فضاهای آموزشی و مقایسه توان های آنها با استانداردهای آموزش و پرورش تاثیر گذار است لذا در این قسمت از پژوهش تعداد خانوار و تعداد جمعیت روستاهای مورد مطالعه در دهستان محمد آباد در قالب جدول شماره 2-4 ذکر شده است.
جدول 2-4- تعداد خانوار و جمعیت روستاهای مورد مطالعه دهستان محمد آباد در سال های 1385 و 1390
ردیف
نام روستا
تعداد خانوار سال 85
تعداد جمعیت سال 85
تعداد خانوار سال 90
تعداد جمعیت سال 90
1
تمبکا
136
498
145
488
2
فیروزه ای
275
1121
310
1171
3
باغک
67
259
72
256
4
کیخا
93
489
107
525
5
دهکول
121
412
135
392
6
بهرام آباد
117
510
121
485
7
ده میر
88
370
114
450
8
دک دهمره
67
341
86
344
9
ابراهیم آباد
123
550
134
499
10
عباسیه
122
465
139
517
11
حمزه آباد
54
269
47
193
12
ذوالفقاری
77
344
84
325
13
شهرک بزرگ
79
342
88
324
14
چهارخمی
122
574
90
367
15
گزموم
73
322
75
288
16
پل اسبی
51
227
30
117
17
ده رضا
45
203
64
237
18
کوشه سفلی
94
371
82
307
19
کوشه علیا
79
293
73
231
20
سدکی
91
386
89
334
21
شهریاری
12
39
11
42
22
آخوند غلامی
58
282
62
206
23
توتی
40
263
44
227
24
دولت آباد
144
675
111
476
25
دیوانه
95
411
98
379
26
روستا شهر محمدآباد
512
2384
645
2681

ماخذ:فرمانداری شهرستان هامون

شکل 4-4 نمودار ستونی جمعیت سالهای 1385 و 1390 روستاهای مورد مطالعه در دهستان محمد آباد
با توجه به جدول شماره 1-4 و شکل شماره 4-4 در رابطه با کاهش یا افزایش جمعیت روستاهای مورد مطالعه در دهستان محمد آباد در سال 1390 نسبت به سال 1385 مشخص می شود که جمعیت روستا شهر محمدآباد به عنوان مرکز شهرستان هامون در سال 1390 افزایش یافته است، این مسئله بیانگر موقعیت این مکان، نقش خدماتی، اداری و قرار داشتن در مسیر ارتباطی اصلی و مهیا بودن شرایط رشد و توسعه این مکان است.
از بین روستاهای مورد مطالعه در دهستان محمد آباد جمعیت روستاهای فیروزه ایی، کیخا، ده میر، دک دهمرده، عباسیه، ده رضا و شهریاری در سال 1390 نسبت به سال 1385 افزایش اندکی داشته است و جمعیت روستاهای تمبکا، باغک، دهکول، بهرام آباد، ابراهیم آباد، حمزه آباد، ذوالفقاری، شهرک بزرگ، چهارخمی، گزموم، پل اسبی، کوشه سفلی، کوشه علیا، سدکی، آخوند غلامی، توتی، دولت آباد و دیوانه کاهش یافته است، نتیجه اینکه اکثریت روستاهای دهستان با کاهش جمعیت قابل ملاحظه مواجه شده و دلیل اصلی این تغییرات و کاهش جمعیت وجود خشکسالی در سال های اخیر بوده است که باعث کم رن
گ شدن کشاورزی و دامداری در منطقه شده و نبود فرصتهای شغلی باعث مهاجرت اکثر جوانان بویژه قشر تحصیل کرده شده است.
2-2-4- مراکز آموزشی مقطع ابتدایی
توجه و استقبال جوامع امروزی از آموزش عمومی نتیجه اثرات قطعی این امر در توسعه و تحولات اقتصادی، اجتماعی است. دگرگونی نظام طبقاتی به عنوان زیر ساخت تفکر خانواده موجب تغییرات اساسی در نگرش به امر آموزش گردیده است. آموزش کنونی دیگر در انحصار یک طبقه معین از جامعه که در گذشته امکان بهره وری از کلیه امکانات آموزشی داشته است، نمی باشد بلکه تسهیلات مناسبی را از این حیث بطور تقریب برای کلیه طبقات فراهم نموده است. هر چند توجه خانواده ها به آموزش از اثرات قطعی آن در زندگی فردی و اجتماعی ناشی می گردد، لیکن برنامه ریزی دولتها می تواند موجبات بهره مندی آحاد ملت را از شرایط و امکانات آموزشی فراهم نموده و در رغبت بیشتر خانواده ها به آموزش موثر واقع گردد. لذا توجه دولتها به آموزش همگانی و تأکید قانونی بر لزوم اشتغال به تحصیل گروه لازم التعلیم جامعه آنطورکه در قانون اساسی نیز آمده است، دومین علت توسعه کمی آموزش و

دسته‌ها: پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید