فاصلهای است. مراقبت از خود در سه مرحلهی پیش آزمون، پس آزمون (بلافاصله بعد از مداخله) و پیگیری (یک ماه بعد از مداخله) اندازهگیری شده است.
وضعیت توزیع متغیر میزان مراقبت از خود (سه سنجش) جهت انتخاب آزمون آماری متناسب در جدول 57 ذکر شده است. جهت بررسی توزیع متغیرها از آزمون کلموگورف- اسمیرنوف استفاده شده است.

جدول4-39.وضعیت توزیع متغیر میزان مراقبت از خود (سه سنجش) در میان دو گروه افزایش انگیزه و کنترل از نظر طبیعی بودن توزیع
متغیر
تعداد
کلموگورف- اسمیرنوف Z
معناداری (sig)
مراقبت از خود (سنجش اول)
28
3/1
069/0
مراقبت از خود (سنجش دوم)
28
66/0
776/0
مراقبت از خود (سنجش سوم)
28
25/1
083/0
طبق جدول نتایج آزمون کلموگورف- اسمیرنوف (sig بالاتر از 05/0 و Z بین 96/1+ و 96/1-) کلیهی متغیرها دارای توزیع نرمال (طبیعی) هستند.
با توجه به نرمال بودن توزیع متغیرها و وجود یک متغیر بین آزمودنی و یک متغیر درون آزمودنی (مراقبت از خود)، از تحلیل واریانس دوعاملی اندازههای مختلط (طرح آمیخته) به عنوان روش آماری برای این فرضیه استفاده میشود.
بر اساس نتایج آزمون کرویت ماچلی (مقدار ماچلی برابر 848/0 و sig برابر 127/0)، پیش فرض برابری کواریانسهای میان نمرههای هر سطح از عامل اندازههای تکراری (متغیر درون آزمودنی)، و بر اساس نتایج آزمون لوین، برای هر سه سنجش مراقبت از خود (به ترتیب F برابر 1/0، 65/0، 39/3 و sig برابر 755/0، 427/0، 077/0) پیش فرض تساوی خطای واریانس ها، مورد تایید قرار می گیرد و مفروضهی لازم برای استفاده از آزمون آماری وجود دارد.
نتایج توصیفی طرح آمیخته:
طبق جدول 40 قبل از دخالت افزایش انگیزه ، میزان مراقبت از خود در بین دو گروه اختلاف زیادی با هم ندارد (تفاضل میانگین برابر 29/1 به نفع گروه کنترل). اما با دخالت افزایش انگیزه در سنجش دوم تفاضل میانگین گروهها بیشتر شده (57/12 به نفع گروه کنترل) و در سنجش سوم از مقدار آن کاسته شده است (29/8 به نفع گروه کنترل). این یعنی، مداخلهی افزایش انگیزه موجب افزایش رفتار مراقبت از خود در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو نشده است. درعینحال، معناداری این تغییرات طی بررسی آمارههای استنباطی مشخص میشود.
جدول4-40.نتایج توصیفی متغیر میزان مراقبت از خود (سه سنجش) در گروههای افزایش انگیزه و کنترل
شاخص
گروهها
میانگین
انحراف معیار
تعداد
مراقبت از خود
(سنجش اول)
کنترل
57/13
1/5
14

افزایش انگیزه
28/12
12/6
14

کل
93/12
56/5
28
مراقبت از خود
(سنجش دوم)
کنترل
93/24
63/6
14

افزایش انگیزه
36/12
65/5
14

کل
64/18
8/8
28
مراقبت از خود
(سنجش سوم)
کنترل
21
42/7
14

افزایش انگیزه
71/12
88/5
14

کل
86/16
8/7
28
طبق نمودار 40 میزان مراقبت از خود در گروه کنترل، ابتدا افزایش (سنجش دوم نسبت به سنجش اول) و سپس در سنجش سوم نسبت به سنجش دوم کاهش یافته است. میزان مراقبت از خود در گروه افزایش انگیزه طی سه سنجش تغییر قابل توجهی نداشته است. همانطور که ملاحظه میشود، میانگین میزان مراقبت از خود در گروه افزایش انگیزه کمتر از گروه کنترل است.

نمودار 4-40.مقایسه میانگینهای متغیر مراقبت از خود (سنجش اول تا سوم)
در گروههای افزایش انگیزه و کنترل
نتایج استنباطی طرح آمیخته:
طبق جدول 41تغییر مراقبت از خود طی سنجشهای سهگانه (sig کوچکتر از 0005/0) و نیز تعامل گروهها با تغییرات مراقبت از خود (sig کوچکتر از 0005/0) معنادار هستند.
مجذور اتا سهمی برای تغییر مراقبت از خود (483/0) و تعامل گروهها با تغییرات مراقبت از خود (47/0) در سطح قابل قبول هستند.
جدول 4-41. آزمون اثرات درون آزمودنی مراقبت از خود و گروههای افزایش انگیزه و کنترل
منبع تغییرات
مقدار F
معناداری (sig)
مجذور اتا سهمی
مراقبت از خود
284/24
001/0
483/0
مراقبت از خود * گروهها
057/23
001/0
470/0
طبق جدول 42 هر دو مقایسه (سنجش دوم در برابر اول و سنجش سوم در برابر اول) برای تغییر مراقبت از خود و تعامل گروهها با تغییرات مراقبت از خود، معنادار هستند. اندازهی اثر مربوط به تعامل گروهها با تغییرات مراقبت از خود، طی مقایسهی سنجش دوم با اول، 348/0 و طی مقایسهی سنجش سوم با اول، 597/0 است. نتیجه اینکه، اندازهی اثر در سنجش سوم نسبت به سنجش دوم افزایش یافته است.

جدول 4-42. آزمون مقایسههای درون آزمودنی مراقبت از خود و گروههای افزایش انگیزه و کنترل
منبع تغییرات
مراقبت از خود
مقدار F
معناداری (sig)
مجذور اتا سهمی
مراقبت از خود
سنجش دوم در برابر اول
478/17
001/0
402/0

سنجش سوم در برابر اول
742/35
001/0
579/0
مراقبت از خود * گروهها
سنجش دوم در برابر اول
872/13
001/0
348/0

سنجش سوم در برابر اول
517/38
001/0
597/0
طبق نتایج اثرات بین آزمودنی، مداخلهی افزایش انگیزه تأثیر معناداری بر میزان مراقبت از خود داشته است (F برابر 08/12 و sig برابر 002/0) و اندازه اثر مربوط به تأثیر افزایش انگیزه بر میزان مراقبت از خود در حد قابل قبول است (317/0). مطابق نتایج توصیفی تأثیر افزایش انگیزه به صورت کاهش میزان مراقبت از خود بوده است.

فرضیه نهم
فرضیه نهم بیان می دارد که: سن، تیپ شخصیتی و شاخص های کانون کنترل سلامت (درونی، منبع قدرت و شانس) بر شاخص های سلامت (جسمی و روانی) و میزان مراقبت از خود مؤثر است.
برای تحلیل این فرضیه از آزمون رگرسیون چندمتغیره
(چندگانهi) با روش پسروندهi استفاده شد. متغیرهای سن، تیپ شخصیتی و شاخص های کانون کنترل سلامت (درونی، منبع قدرت و شانس) به عنوان متغیرهای مستقل (پیشبین) و در رگرسیونهای جداگانه، هر یک از شاخص های سلامت (جسمی و روانی) و میزان مراقبت از خود به عنوان متغیر وابسته در نظر گرفته شدند. همهی متغیرهای مستقل در مقیاس فاصلهای هستند.
رگرسیون شاخص کیفیت زندگی
با توجه به نتایج، تنها متغیر تیپ شخصیتی در مدل رگرسیونی پیشبینی کنندهی کیفیت زندگی است. طبق جدول43 میزان ضریب تعیین نشان میدهد که تنها حدود 6 درصد از پراکندگی مشاهده شده در شاخص کیفیت زندگی (متغیر وابسته)، توسط متغیر تیپ شخصیتی توجیه میشود.
جدول4-43.نتایج آزمون رگرسیون چندگانه شاخص کیفیت زندگی
متغیر پیشبین مناسب
ضریب همبستگی
چندگانه (R)
ضریب تعیین
(R Square)
مقدار F
معناداری (sig)
تیپ شخصیتی
241/0
058/0
19/4
045/0

از بین متغیرهای وارد شده به مدل رگرسیونی تنها متغیر تیپ شخصیتی به عنوان یک متغیر پیشبین معنادار تشخیص داده شد (? برابر 241/0-، t برابر 2- و sig برابر 045/0).
رگرسیون شاخص بهزیستی روانی
با توجه به نتایج، هیچ مدل و متغیری که به صورت معنادار شاخص بهزیستی روانی را پیشبینی کند یافت نشد.
رگرسیون شاخص خودکارآمدی
با توجه به نتایج، مدل رگرسیونی حاوی متغیرهای سن، تیپ شخصیتی و شاخص های کانون کنترل سلامت (درونی، منبع قدرت و شانس) پیشبینی کنندهی مناسب شاخص خودکارآمدی است. طبق جدول 44 میزان ضریب تعیین نشان میدهد که حدود 18 درصد از پراکندگی مشاهده شده در شاخص خودکارآمدی (متغیر وابسته)، توسط متغیرهای پیشبین مناسب توجیه میشود.

جدول4-44.نتایج آزمون رگرسیون چندگانهی شاخص خودکارآمدی
متغیر پیشبین مناسب
ضریب همبستگی
چندگانه (R)
ضریب تعیین
(R Square)
مقدار F
معناداری (sig)
سن، تیپ شخصیتی و شاخص های کانون کنترل سلامت (درونی، منبع قدرت و شانس)
42/0
176/0
74/2
027/0
از بین متغیرهای وارد شده به مدل رگرسیونی دو متغیر تیپ شخصیتی و کانون کنترل سلامت- شانس به عنوان متغیرهای پیشبین معنادار تشخیص داده شدند (به ترتیب ? برابر 292/0-، 292/0-، t برابر 38/2-، 52/2- و sig برابر 020/0، 014/0).
رگرسیون شاخص نگرانیهای ناشی از دیابت
با توجه به نتایج، مدل رگرسیونی حاوی متغیرهای سن و کانون کنترل سلامت- درونی پیشبینی کنندهی مناسب شاخص نگرانیهای ناشی از دیابت است. طبق جدول 45 میزان ضریب تعیین نشان میدهد که تنها حدود 10 درصد از پراکندگی مشاهده شده در شاخص نگرانیهای ناشی از دیابت (متغیر وابسته)، توسط متغیرهای سن و کانون کنترل سلامت- درونی توجیه میشود.
جدول4-45.نتایج آزمون رگرسیون چندگانهی شاخص نگرانیهای ناشی از دیابت
متغیر پیشبین مناسب
ضریب همبستگی
چندگانه (R)
ضریب تعیین
(R Square)
مقدار F
معناداری (sig)
سن و کانون کنترل سلامت- درونی
318/0
1/0
77/3
028/0
از بین متغیرهای وارد شده به مدل رگرسیونی تنها متغیر سن به عنوان یک متغیر پیشبین معنادار تشخیص داده شد (? برابر 285/0، t برابر 41/2 و sig برابر 019/0).
رگرسیون شاخص استرس
با توجه به نتایج، مدل رگرسیونی حاوی متغیرهای سن، تیپ شخصیتی و شاخص های کانون کنترل سلامت (درونی، منبع قدرت و شانس) پیشبینی کنندهی مناسب شاخص استرس است. طبق جدول 46 میزان ضریب تعیین نشان میدهد که حدود 16 درصد از پراکندگی مشاهده شده در شاخص استرس (متغیر وابسته)، توسط متغیرهای پیشبین مناسب توجیه میشود.
جدول4-46.نتایج آزمون رگرسیون چندگانهی شاخص استرس
متغیر پیشبین مناسب
ضریب همبستگی
چندگانه (R)
ضریب تعیین
(R Square)
مقدار F
معناداری (sig)
سن، تیپ شخصیتی و شاخص های کانون کنترل سلامت (درونی، منبع قدرت و شانس)
396/0
157/0
38/2
048/0
از بین متغیرهای وارد شده به مدل رگرسیونی تنها متغیر کانون کنترل سلامت- درونی به عنوان یک متغیر پیشبین معنادار تشخیص داده شد (? برابر 294/0-، t برابر 39/2- و sig برابر 02/0).
رگرسیون شاخص قند خون
با توجه به نتایج، مدل رگرسیونی حاوی متغیرهای سن، تیپ شخصیتی و شاخص های کانون کنترل سلامت (درونی، منبع قدرت و شانس) پیشبینی کنندهی مناسب شاخص قند خون است. طبق جدول 47 میزان ضریب تعیین نشان میدهد که حدود 27 درصد از پراکندگی مشاهده شده در شاخص قند خون (متغیر وابسته)، توسط متغیرهای پیشبین مناسب توجیه میشود.
جدول4-47.نتایج آزمون رگرسیون چندگانه شاخص قند خون
متغیر پیشبین مناسب
ضریب همبستگی
چندگانه (R)
ضریب تعیین
(R Square)
مقدار F
معناداری (sig)
سن، تیپ شخصیتی و شاخص های کانون کنترل سلامت (درونی، منبع قدرت و شانس)
523/0
274/0
82/4
001/0
از بین متغیرهای وارد شده به مدل رگرسیونی تنها متغیر تیپ شخصیتی به عنوان یک متغیر پیشبین معنادار تشخیص داده شد (? برابر 4/0، t برابر 48/3 و sig برابر 001/0).
رگرسیون شاخص کورتیزول
با توجه به نتایج، مدل رگرسیونی حاوی متغیرهای سن، تیپ شخصیتی و شاخص های کانون کنترل سلامت (درونی، منبع قدرت و شانس) پیشبینی کنندهی مناسب شاخص کورتیزول است. طبق جدول 48 میزان ضریب تعیین نشان میدهد که حدود 28 درصد از پراکندگی مشاهده شده در شاخص کورتیزول (متغیر وابسته)، توسط متغیرهای پیشبین مناسب توجیه میشود.
جدول4-48.نتایج آزمون رگرسیون چندگانهی شاخص کورتیزول
متغیر پیشبین مناسب
ضریب همبستگی
چندگانه (R)
ضریب تعیین
(R Square)
مقدار F
معناداری (sig)
س
ن، تیپ شخصیتی و شاخص های کانون کنترل سلامت (درونی، منبع قدرت و شانس)
528/0
279/0
96/4
001/0

از بین متغیرهای وارد شده به مدل رگرسیونی دو متغیر تیپ شخصیتی و کانون کنترل سلامت- درونی به عنوان متغیرهای پیشبین معنادار تشخیص داده شدند (به ترتیب ? برابر 425/0، 278/0-، t برابر 7/3، 45/2- و sig برابر 001/0، 017/0).
رگرسیون شاخص فشار خون
با توجه به نتایج، هیچ مدل و متغیری که به صورت معنادار شاخص فشار خون را پیشبینی کند یافت نشد.
رگرسیون شاخص مراقبت از خود
با توجه به نتایج، هیچ مدل و متغیری که به صورت معنادار شاخص مراقبت از خود را پیشبینی کند یافت نشد.
جمعبندی متغیرهای پیشبین معنادار شاخصهای سلامت (روانی و جسمی) و میزان مراقبت از خود
بر اساس نتایج مدلهای رگرسیونی، متغیرهای پیشبین معنادار در مدل به تفکیک شاخص پیشبینی شده در جدول 49 با علامت ( مشخص شده است.

جدول4-49.متغیرهای پیشبین معنادار شاخصهای سلامت (روانی و جسمی) و میزان مراقبت از

دسته‌ها: پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید