: وظایف مدیران دفاتر
گفتار اول: وظایف مدیران دفاتر درباب رأی
بند اول: ابلاغ رأی به اصحاب دعوا
ماده 300 :
مدیر دفتر دادگاه موظف است فوری پس از امضای دادنامه، رونوشت آن را به تعداد اصحاب دعوا تهیه و در صورتی که شخصاً یا وکیل یانماینده قانونی آنها حضور دارند به آنان ابلاغ نمایند والاً به مأمور ابلاغ تسلیم و توسط وی به اصحاب دعوا ابلاغ گردد .
نکات :
1ـ پس از امضای دادنامه توسط دادگاه بدلالت این ماده تکالیفی برای مدیر دفتر مقرر است.
1ـ1ـ تهیه رونوشت از دادنامه به تعداد اصحاب دعوا .
2ـ1ـ ابلاغ رونوشت دادنامه به اصحاب دعوا .
2ـ ابلاغ رونوشت دادنامه به دو صورت امکان پذیر است.
صورت اول : چنانچه اصحاب دعوا یا نماینده قانونی یاوکیل آنها در دفتر دادگاه حاضر باشند مدیر دفتر حضوراً رونوشت دادنامه را به آنها ابلاغ می نمایند.
صورت دوم :چنانچه اصحاب دعوا یانماینده قانونی یاوکیل آنها در دفتر دادگاه حاضر نباشند مدیر دفتر رونوشت دادنامه رابه مأمور ابلاغ تسلیم می نماید تا به اصحاب دعوا ابلاغ نمایند.
3ـ با توجه به قید « فوری » در این ماده ابلاغ رونوشت دادنامه فوریت دارد . و تأخیر در ابلاغ تخلف اداری محسوب می شود .
4ـ با عنایت به تبصره ذیل ماده 47 ماده قانون آئین دادرسی مدنی که می گوید ـ«درمواردی که طرح دعوا یا دفاع به وسیله وکیل جریان یافته و وکیل یاد شده  حق وکالت در مرحله بالاتر را دارد کلیه آرای صادره باید به او ابلاغ شود ومبدأ مهلت ها ومواعد از تاریخ ابلاغ به وکیل محسوب می گردد»
چندنکته در خور توجه است [1]:
1ـ4ـ درهر حال مدیر دفتر ملکف است آراء صادره را به اصحاب دعوی و وکلای آنها ابلاغ نمایند.
2ـ 4ـ در صورتی که اصحاب دعوی یااحد از طرفین وکیل اختیار کرده باشند و وکیل در چهار چوب حدود و اختیارات دارای حق وکالت در مرحله بالاتر راداشته باشد مبدأ مهلت ها ومواعد ازتاریخ ابلاغ به وکیل محسوب می گردد بعبارتی چنانچه وکیل دارای حق تجدید نظر خواهی باشد فرجه تجدیدنظر خواهی از تاریخ ابلاغ به وکیل محاسبه می شود تاریخ ابلاغ به موکل تأثیری ندارد .
3ـ 4ـ چنانچه یکی از اصحاب دعوا دونفر وکیل داشته باشد که مجتمعاً حق اقدام داشته باشند بایدرونوشت دادنامه به هر دو وکیل ابلاغ شود در این صورت مبدأ مهلت ها و مواعد ازتاریخ ابلاغ به وکیل دوم محسوب می گردد .
بند دوم : ممنوعیت از تسلیم رونوشت دادنامه قبل از امضا
ماده 301:
مدیر یاا عضای دفتر قبل از آنکه رأی یا دادنامه به امضای دادرس یا دادرس ها برسد نباید رونوشت آن را به کسی تسلیم نمایند در صورت تخلف مرتکب به حکم هیأتهای رسیدگی به تخلفات اداری به مجازات بند(ب ) ماده (9) قانون رسیدگی به تخلفات اداری ـ مصوب 1372 و بالاتر محکوم خواهدشد.
نکات :
1ـ بدلالت این ماده مدیر دفتر و اعضای دفتر دادگاه از تسلیم رونوشت دادنامه قبل از امضای دادرسها به اشخاص ممنوع هستند .
2ـ ذکر کلمه داد رس ها در این ماده ظهور دراین معنی دارد که این ممنوعیت اختصاصی به مدیران دفاتر دادگاههای بدوی ندارد بلکه به مدیران واعضای دفاتر محاکم تجدید نظر نیز تسری داده می شود[2].
3ـ ضمانت اجرای این ماده محکومیت کارمند متخلف توسط هیأت رسیدگی به تخلفات اداری است.
4ـ ماده 9 قانون رسیدگی به تخلفات اداری مقرر می دارد: تنبیهات اداری به ترتیب عبارتند از :
الف ) اخطار کتبی بدون درج در پرونده استخدامی ب ) توبیخ کتبی بادرج در پرونده استخدامی . ج) کسر حقوق و فوق العاده شغل یاعناوین مشابه حداکثر تا یک سوم از یک ماه تایک سال . د ) انفصال موقت از یک ماه تا یک سال. ه ) تغییر محل جغرافیائی خدمت به مدت یک تا پنج سال . و) تنزل مقام ویا محرومیت از انتصاب به پست های حساس و مدیریتی در دستگاههای دولتی ودستگاههای مشمول این قانون .ز)تنزل یک یادو گروه و یا تعویق در اعطای یک یا دوگروه به مدت یک یا دو سال . ح)باز خرید خدمت در صورت داشتن کمتر از 20 سال سابقه خدمت دولتی در مورد مستخدمین زن وکمتر از 25 سال سابقه خدمت دولتی درمورد مستخدمین مرد
با پرداخت 30 تا 45 روز حقوق مبنای مربوط در قبال هر سال خدمت به تشخیص هیأت صادر کننده رأی . ط) باز نشستگی در صورت داشتن بیش از 20 سال سابقه خدمت دولتی برای مستخدمین مرد براساس سنوات خدمت دولتی با تقلیل یک یا دو گروه . ی)اخراج از دستگاه متبوع .ک)انفصال دائم از خدمات دولتی و دستگاههای مشمول این قانون .
بند سوم: انتشار حکم غیابی در روزنامه
ماده 302:
هیچ حکم یا قراری را نمی توان اجراء نمود مگر این که به صورت حضوری و یا به صورت دادنامه یا رونوشت گواهی شده آن به طرفین یا وکیل آنان ابلاغ شده باشد.
نحوه ابلاغ دادنامه و رونوشت آن برابر مقرر ات مربوط به ابلاغ دادخواست و سایر اوراق رسمی خواهد بود .
تبصره ـ چنانچه رأی دادگاه غیابی بوده و محکوم علیه مجهول المکان باشد، مفاد رأی بوسیله اگهی در یکی از روزنامه های کثیر الانتشار مرکز یا محلی با هزینه خواهان برای یکبار به محکوم علیه ابلاغ خواهد شد.تاریخ انتشار آگهی ، تاریخ ابلاغ رأی محسوب می شود.
نکات:
1ـ این ماده ناظر به اجرای احکام می باشد و در این خصوص نیز ماده2 قانون احرای احکام مدنی مصوب 1356 می گوید : احکام دادگاههای دادگستری وقتی به موقع اجرا گذاشته می شود که به محکوم علیه یا وکیل یا قائم مقام قانونی او ابلاغ شده و محکوم له یا نماینده و یا قائم مقام او کتباً این تقاضا را از دادگاه بنماید.
2ـ بدلالت این ماده حکم در دو صورت اجرا می شود اینکه حکم بصورت  حضوری به طرفین ابلاغ شده باشد یا اینکه از طریق روزنامه به طرفین یا وکیل آنان ابلاغ شده باشد.
3ـ فراز اخیر متن ماده دلالت بر امر ابلاغ دارد که چگونگی امر در گفتار وظائف مدیران در باب ابلاغ دادخواست به تفصیل بیان شد.
4ـ طبق تبصره ذیل این ماده با اجتماع شرایط ذیل مفاد رأی دادگاه از طریق مدیر دفتر در یکی از روزنامه های کثیر الانتشار مرکز (پایتخت ) یا محلی با هزینه خواهان برای یکبار به محکوم علیه ابلاغ خواهد شد .
4ـ 1ـ در صورتی که حکم غیابی باشد .
4ـ2ـ در صورتی که محکوم علیه مجهول المکان باشد .
5ـ تاریخ انتشار آگهی در روزنامه کثیرالانتشار مرکز یا محلی،تاریخ ابلاغ رأی محسوب می شودو آثار قانونی برآن مراتب است .
بند چهارم : ابلاغ رأی تصحیحی
ماده 309 :
هرگاه در تنظیم و نوشتن رأی دادگاه سهو قلم رخ دهد مثل ازقلم افتادن کلمه ای یا زیاد شدن آن و یا اشتباهی درمحاسبه صورت گرفته باشد تا وقتی که از آن درخواست تجدید نظر نشده دادگاه رأساً به درخواست ذی نفع ، رأی را تصحیح می نماید .
رأی تصحیحی به طرفین ابلاغ خواهد شد تسلیم رونوشت رأی اصلی بدون رونوشت رأی تصحیحی ممنوع است .
حکم دادگاه در قسمتی که مورد اشتباه نبوده ، در صورت قطعیت اجراء خواهدشد.
تبصره 1ـ درمواردی که اصل حکم یا قراردادگاه قابل واخواهی یا تجدید نظر یا فرجام است تصحیح آن نیز در مدت قانونی قابل واخواهی یا تجدید نظر یافرجام خواهد بود.
تبصره 2 ـ چنانچه رأی مورد تصحیح به واسطه واخواهی یا تجدید نظر یا فرجام نقص گردد . رأی تصحیحی نیز از اعتبار خواهد افتاد .
نکات :
1ـ مطابق ماده 300 ق.آ.د.م مدیر دفتر دادگاه مکلف است فوری پس از امضای دادنامه رونوشت آن را به تعداد اصحاب دعوا تهیه و در صورتی که شخصاً یا وکیل یا نماینده قانونی آنها حضور دارند به آنان ابلاغ نماید والا به مأمور ابلاغ تسلیم وتوسط وی به اصحاب دعوا ابلاغ گردد .
2ـ به دلالت این ماده چنانچه به دنبال سهو قلم در تنظیم و نوشتن رأی دادگاه، رأی تصحیحی برابر شرایط مقرر صادر گردد،رأی تصحیحی نیز برابر ماده 300 باید ابلاغ گردد.
3ـ ازظاهر عبارت « تسلیم رونوشت رأی اصلی بدون رونوشت رأی تصحیحی ممنوع است » استفاده می شود که مدیر دفتر مکلف است رأی اصلی را به ضمیمه رأی تصحیحی ابلاغ نماید[3] .
1-باختر،احمد،تکالیف مدیران دفاتردرقانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی وانقلاب،انتشارات خط سوم،چاپ اول،تهران1384،ص107.
 
1-باختر،احمد،تکالیف مدیران دفاتردرقانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی وانقلاب،انتشارات خط سوم،چاپ اول،تهران1384،ص109.
 
1- واحدی، قدرت الله، بایسته­های آیین دادرسی مدنی، چاپ اول، انتشارات میزان، تهران، 1379،ص205.
 
 

دسته‌ها: مقاله