دانلود پایان نامه

علماء بالاتفاق معتقدند که صحیح ترین کتابها پس از قرآن صحیح بخاری و صحیح مسلم است و امت، همگی این دو کتاب را پذیرفته اند. کتاب بخاری در مقایسه با صحیح مسلم، صحیح تر و فایده اش بیشتر است.24
تاکنون چند کتاب در رد بخاری و کتاب صحیحش و نظرات او نوشته شده است که به دو کتاب اشاره می‌کنیم:
1.سیری در صحیحین (صحیح بخاری و مسلم)از محمد صادق نجمی.
2.کتاب بین یدی الساعه از دکترعبد الباقی. این کتاب درباره‌ی قیامت است، ولی برخی از نظرات بخاری و مسلم را رد کرده است.
بیشتر دانشمندان اهل سنت، صحیح بخاری را معتبرترین کتاب در اسلام می‌دانند، وی این کتاب دچارضعف‌ها و نقص‌های فراوانی است که هم شامل سند و رجال حدیث در صحیح بخاری می‌شود و هم شامل محتوای این کتاب که البته پرداختن به این موارد خارج از بحث این کتاب است.
بنا به تحقیق فؤاد عبد الباقی کتاب صحیح بخاری دارای 7563 روایت است.
اشکالات بر صحیح بخاری
با این که خود بخاری و کتاب او، میان اهل سنت از مقام والایی برخوردار است، اشکالات متعددی از جانب خود دانشمندان اهل سنت مطرح شده است که به برخی اشاره می‌کنیم:
1.برخی احادیث را تقطیع کرده است.
2.در موارید به جای نقل متن حدیث، نقل به معنا کرده است.
3.در مواردی نیز در رویات تصرف کرده است.25
از آنجا که بخاری در علم رجال وعلم فقه، چندان تسلطی نداشته، در نقل برخی روایات از افراد ضعیف و کذاب نقل کرده است. از سوی دیگر در مباحث فقهی، مطالبی را روایت کرد که باعث شد محمد بن یحیی(معروف به ذهلی) از بزرگان علم حدیث مردم را بر ضد بخاری شورانده و موجب اخراج وی می‌شود.26
نکته ای که این جا باید متذکر شد آن است که بخاری به ذکر فضای اهل بیت – به خصوص درفضیلت امیر مؤمنان علی بن ابی طالب نپرداخته یا روایت را دچار نقص و تصرفاتی کرده است، ولی در موارد متعدد معاویه را تمجید کرده است، در حای که درباره فضیلت امام علی رویات صحیحی مطابق شرایط گزینش بخاری موجود بوده که متأسفانه آن‌ها را نادیده انگاشته است، مثل حدیث مربوط به به آیه تطهیر، غدیر خم و… حاکم نیشابوری در کتاب خود المستدک علی الصحیحین به برخی از این احادیث اشاره کرده و اعتراف می‌کند این احادیث صحیح هستند وباید در صحیح بخاری و مسلم ذکر می‌شد.
کتاب صحیح بخار در هشت موضوع عقاید، احکام، دقائق، آداب، تفسیر، تاریخ، ملاحم و فتن، مناقب و در 97 کتاب فصل بندی شده است.
صحیح مسلم
مؤلف: ابوالحسین مسلم بن حجاج بن مسلم قشیری نیشابوری
تولد: 202 تا 204 ق در نیشابور
وفات: 261 ق در نصر آباد نیشابور
اسایتد: محمد بن اسماعیل بخاری، اسحاق بن راهویه، ق سعید بن منصور، داوود بن عمرو، احمد بن حنبل
شاگردان: ابوعرانه، ترمذی27
نام‌های کتاب: الصحیح، المسند الصحیح، الجامع الصحیح، صحیح مسلم، المختصر فی السنن، مسند مسلم
مسلم تألیفات دیگری نیز دارد، از جمله:
1. علل الحدیث
2. المنفردات والوحدان
3. کتاب اوهام
4. المسند الکبیر علی اسماء الرجال
5. الاسماء و الکنی
6. اولاد الصحابه
7. التاریخ
8. الاقران
9. التمییز
10. طبقات التابعین و…
وی، تحصیل را از زادگاه خود شروع کرد، سپس برای تکمیل علوم و جمع آوری حدیث، به خراسان، حجاز، عراق، شام و مصر مسافرت کرده و از محضر اساتید نامدار و مشایخ حدیثی همچون بخاری، احمد بن حنبل، محمدبن یحیی، محمد بن مهران و…بهره برد. پس از گذشت چند سال، به زادگاه خود بازگشت و به تدریس مشغول شد.28
صحیح مسلم پس از صحیحی بخاری، معتبرترین کتاب نزد اهل سنت است و از چنان احترامی برخوردار است که برخی از آن را بر صحیح بخاری مقدم شمرده اند.29 بخاری، سمت استادی بر مسلم دارد، ولی چینش احادیث و ساختار خاصی که در کتاب صحیح مسلم به کار رفته، موجب شده است برخی صحیح مسلم را بر صحیح بخاری ترجیح دهند.30 شمار روایات صحیح مسلم 7275 روایت و با حذف مکررات 3018 روایت است.
محمد بن ماسرجی می‌گوید: از مسلم شنیدم که گفت: «کتاب صحیح خود را از میان سیصد هزار حدیث فراهم کردم.»31
دانشمندان اهل سنت، این کتاب را بعد از صحیح بخاری، معتبرترین بخاری، همان مشکالت و ضعف‌ها و نقص‌ها را دارد. صحیح مسلم از جعلیات و احادیث ضعیف و مخالف دستورات عقل به دور نیست. در این کتاب، هم از حیث سند، به افراد مجهول و ضعف‌های فراوانی بر می‌خوریم و هم از حیث محتوا، موارد فراوانی هست که جعلی و ساختگی و دروغین بودن آن بدیهی به نظر می‌رسد.
سنن ابوداوود
مؤلف: ابوداوود سلیمان بن اشعث بن اسحاق بن بشیر بن شداد بن عمرو بن عثمان بن ازدی سجستانی
تولد: 202 ق در سیستان
وفات: 275 ق در بصره
اساتید: احمد بن حنبل، یحیی بن معین، محمد بن عیسی بن نجیح، اسحاق بن راهویه، صفوان بن صالح، قتیبه بن سعید، ابراهیم بن خالد.
ابوداوود در آغاز نوجوانی در نیشابور، همراه فرزندان اسحاق بن راهویه در یک مدرسه درس می‌خواهد، سپس به بصره رفت و مدتی آنجا سکونت کرد. وی، برای فراگیری علم و دریافت حدیث به بغداد، مکه، مدینه، عراق، شام و خراسان سفر کرد ودر نهایت، تا پایان عمر در بصره اقامت گزید. او از افرادی چون احمد بن حنبل، احمد بن ابی صالح، مسلم بن ابراهیم، احمد بن عبید و سلیمان بن حربی روایت کرده است وافرادی چون نسائی، ترمذی، ابوعوانه اسفراینی ودیگران از او روایت کرده اند.32
ابو داوود دارای تألیفات دیگری نیز هست ب
ه نام های
1. ناسخ القرآن و منسوخه
2. دلایل النبوه
3. اختلاف المصاحف
4. مراسیل.
میان تألیفات او، کتاب سنن مورد توجه تمام اهل سنت قرار گرفته و از مهم ترین کتب و منابع اهل سنت واقع شده است.
ابو داوود به دنبال آن بود احادیثی را گرد آورد که برای استدلال فقط به کارآید و احکام شرعی از آن استخراج واستنباط شود.
ابو داوود درباره‌ی تألیف کتابش می‌نویسد:
کتبت علی النبی خمس مأه الف حدیث انتخبت منها ضممته کتاب السنن فجمعت فیه اربعه آلاف و ثمانی مأه حدیثاً،
از روایات رسول خدا پانصد هزارحدیث را نوشتم و از میان آن‌ها 4800 حدیث را گزین کردم و کتاب سنن را با این احادیث گزینش شده، نوشتم.33
سؤال مهمی که این جا مطرح است این که روایات موجود در سنن 5274 روایت است و حدود پانصد روایت اضافه از کجا آمده است ؟
بسیاری از عالمان اهل سنت، بعد از صحیح بخاری و مسلم، سنن ابو داوود را در رتبه سوم قرار می‌دهند. ابراهیم بن اسحا حربی، در مقدمه سنن ابو داوود می‌نویسد: «دانش حدیث در دست ابوداوود، همانگونه بود که آهن در دست داوود پیامبر».
ابو داوود کتابش را پس از نگارش به رؤیت احمد بن حنبل رسانده و احمد، کتابش را تأیید کرد.
مشهورترین راویان سنن عبارتند از: ابو سعید بن اعرابی، ابو علی لولویی، ابو بکر بن داسۀ و کتاب سنن به روایت ابو علی لولویی انتشار یافته است.
سننن ابو داوود 5274 حدیث را در چهل کتاب و 1871 باب مطرح کرده است.در جلد چهارم «کتاب المهدی» دوازده حدیث درباره‌ی امام مهدی آورده است. درهمین کتاب، حدیث «اثنی عشر خلیفه» از رسول خدا را نیز نقل کرده است که برخی گفته اند. ابو داوود بر این عقیده بود که امام مهدی دوازدهمین جانشین رسول خدا است.34
اشکالات بر سنن ابو داوود
سنن ابو داوود همچون دیگر صحاح سته، دچار ضعف‌های سندی و محتوایی فراوانی است که به طور اجمال به آن اشاره می‌شود.
ابو داوود در مقدمه کتابش می‌نویسد:
ذکرت فی السنن الصحیح و مایقاربه و ان کان فیه وهناً شدیداً،
من در کتاب سنن احادیث صحیح و نزدیک به صحیح را گرد آوردم، اگر چه در آن وهن شدید وجود داشته باشد.
همین کلام ابوداوود موجب اشکالات و تأملات فراوانی بر او شده است، حتی بین عالمان اهل سنت کتاب‌های فراوانی در نقد اسناد و محتویات سنن ابو داوود نوشته شده است.
سنن ترمذی
مؤلف: ابو عیسی بن سوره بن ضحاک سلمی ضریر ترمذی
تولد: 209 ق در روستای بوغ از شهر ترمذ (در منطقه خراسان بزرگ و کنار رود جیحون)
وفات: سال 279 ق در شهر ترمذ
ترمذی را «ضریر» نیز گفته اند.ضریر یعنی نابینا. برخی می‌گویند. او کور مادرزاد بود و برخی می‌گویند. اوبر اثر کوشش ‌های علمی در اواخرعمر نابینا شد. ذهبی قول دوم را تأیید می‌کند.35
اسایتد: مهم ترین اساتید وی عبارتند از:
1.اسحاق بن راهویه
2. یحیی بن اکثم (که نزد مأمون با امام جواد مناظره کرد و محکوم شد)
3. محمد بن اسماعیل بخاری.
نکته ای که باید متذکر شویم آن که اسحاق بن راهویه، استاد ترمذی و برخی دیگر از صاحبان صحاح سته است. وقتی امام رضا به نیشابور رسیدند، هزاران نفر از محدثان از نقاط مختلف خدمت ایشان رسیدند تا حدیثی از ایشان بشنوند. رئیس گروه بزرگی از محدثان، اسحاق بن راهویه بود که برای شنیدن یک حدیث از وجود مبارک امام رضا زانو میزند.
سنن ترمذی به نامهای جامع ترمذی، صحیح ترمذی، جامع صحیح نیز معروف است.
ترمذی، در قوه حافظه و هوش ضرب المثل بود.وی برای فراگیری حدیث و بهره گیری علمی به عراق، حجاز و خراسان مسافرت کرد. آن گاه به زادگاه خود برگشت وکتاب سنن را در زادگاه خود نوشت.36
ترمذی از بخاری، مسلم، اسماعیل بن موسی سدی، ابو داوود سجستانی، روایت کرده و افراد زیادی نیز از او روایت کرده اند، از جمله: هیثم بن کلیب مکحول بن فضل، حسین بن یوسف ضریری، ابوالعباس محمد بن احمدبن محبوب (راوی سنن ترمذی)37
ترمذی میان دانشمنداناهل سنت، نخستین کسی است که احادیث را به صحیح وحسن و ضعیف تقسیم کرده است. قبل از او احادیث تنها به صحیح و ضعیف تقسیم کرده است. قبل از او احادیث تنها به صحیح و ضعیف تقسیم می‌شد. او اصطلاح «حسن» را به احادیثی اطلاق کرد که یک درجه کمتر از صحیح باشد.38
ترمذی غیر از کتاب سنن، تألیفات دیگری نیز دارد که برخی عبارتند از:
1. کتاب العلل
2. کتاب التاریخ
3. کتاب الشمائل
4. کتاب اسماء الصحابه.
میان تالیفات او، کتاب سنن مورد توجه تمام دانشمندان اهل سنت قرار گرفته و از صحاح سته شمرده شده است
ترمذی در مقدمه سنن در تعریف کتابش می‌نویسد:
صنفت هذا الکتاب و عرضته علی علماء الحجاز و العراق و الخراسان فرضوا به و من کان هذا الکتاب فی بیته فکانما فی بیته نبی یتکلم،
وقتی این کتاب را تألیف کردم، بر علمای حجاز وعراق و خراسان عرضه کردم وآنان این کتاب را تأیید کرده و گفتند.هر کس در خانه اش این کتاب باشد، گویا پیامبری در خانه اش دارد.39
عالمان متعددی از اهل سنت، وجود احادیث جعلی و ساختگی در محتوا و نیز راویان کذاب و فاسق در اسناد سنن ترمذی را تأیید کرده اند که ذهبی در میزان الاعتدال به برخی از این موارد اشاره کرده است.40
در سنن ترمذی در کتاب الفتن و درابواب القدر بابی به نام «باب ما جاء فی المهدی» هست که چهار حدیث، صریح در امام مهدی است. احادیث فراوانی بعد از این باب درباره‌ی نزول عیسی و فت
نه دجال و علامات آخر الزمان، همچون طلوع خورشید از مغرب و موارد دیگر دارد که بسیار قابل توجه است.
سنن ابن ماجه
مولف: ابو عبد الله محمدبن یزید بن ماجه ربعی قزوینی
تولد: 209 ق
وفات: 273 ق در قزوین
اساتید: عمده اساتید وی عبارتنداز: علی بن محمد طنافسی حافظ (عمده روایات ابن کاجه از او است). ابوبکر ابن ابی شیبه صاحب «المصنف»، عثمان بن ابی شیبه (بردار ابوبکر بن ابی شیبه)، مصعب بن عبد الله زبیری.
شاگردان: مهم ترین آن هاعبارتند از: محمد بن عیسی ابهری، احمد بن روح بغدادی، علی بن ابراهیم قطان.
ابن ماجه برای نوشتن کتاب سنن خود و دریافت احادیث و کسب دانش به عراق، شام، ری و، مکه ومدینه مسافرت کرد.41
ابن ماجه در مقدمه کتابش می‌نویسد:
عرضت هذه السنن علی ابی الزرعه الرازی فنظر فیه وقال: اظن ان وقع هذا فی ایدی الناس تعطلت هذف الجوامع او اکثرها:
این کتاب سنن خودرا


دیدگاهتان را بنویسید