دانلود پایان نامه

شده است و برخی از این علایم، مبهم می‌باشد.
در این جا به علایم عمده ظهور که بیشتر مورد توجه قرار گرفته و درصحاح سته بیشتر تاکید و تکرار شده، می‌پردازیم.
الف) فراگیر شدن ظلم و ستم و فتنه‌ها
یکی ازمواردی که فراوان در کتب اهل سنت و شیعه درباره‌ی آخر الزمان مطرح شده فراگیر شدن ظلم و ستم و گسترش هرج و مرج» است.
در روایات متعددی عبارت «کما ملئت ظلماً و جوراً» وجود دارد که نشانگر دو نکته است. اول اینکه ظلم و ستم تمام جامعه بشری را فرا میگرد. کمتر جامعه ای را می‌توان یافت که ظلم و ستم در آن رواج نداشته باشد. این از خصوصیت حکومت مهدوی باشد که پایان دهنده ظلم وستم در جامعه بشری می‌باشد.
نکته دوم این که در روایات آمده «کما ملئت» نه«بعد ما ملئت»، و این نشانگر این نکته است که فراگیر شدن ظلم و ستم، به نحو سببیت برای ظهور نیست، بلکه به عنوان شرط مقارن ظهور مطرح شده است، لذا آن اندیشه‌های انحرافی، باطل است که قائل بودند باید به گسترش ظلم و ستم و فساد کمک کرد تا ظهور محقق شود، چون فراگیرشدن ظلم وستم برای ظهور، سببیت ندارد.
در احادیث آمده است که در آخر الزمان فتنه‌ها بالا میگیرد و هرج و مرج فراگیر میشود.در برخی منابع اهل سنت به آخر الزمان و یا علایم ظهور اشاره نشده است، ولی همین مضامین درمنابع دیگر ازاهل سنت، درباره‌ی آخر الزمان و یا ازعلایم قبل از قیامت مطرح شده که چیزی جزعلایم و نشانه‌های پیش از ظهور حضرت مهدی نسیت.این یک قاعده کلی است که هرگاه دردها و سختی‌ها به اوج برسد، به یقین، فرج و گشایش نزدیک خواهد بود، بنابراین وقتی در آخر الزمان، فتنه‌ها وسختی‌ها بالا بگیرد.در این جاست که فرج جهانی و موعود بشریت، در حال ظهور خواهد بود.
1.در صحیح بخاری به اسناد خود از ابوموسی نقل می‌کند که پیامبر فرمود:
ان بین یدی الساعه ایاماً یرفع فیها العلم وینزل فیها الجهل و یکثر فیها الهرج و المرج و القتل، همانا در آستانه قیامت ایامی خواهد بود که در آن ایام، علم رخت بر می‌بندد و جهل سرازیر می‌شود و هرج و مرج و قتل زیاد می‌شود.165
در صحیح بخاری چند حدیث به همین مضمون و به اسناد مختلف نقل می‌کند.
2.در صحیح بخاری از ابو هریره از رسول خدا نقل می‌کند که فرمود:
یتقارب الزمان وینقص العمل و یلقی الشح و تظهر الفتن و یکثر الهرج: قالوا یا رسول الله ایم هم قال: القتل القتل، نزدیک می‌شود زمانی که عمل در آن کم می‌شود و بخل بالا میگیرد وفتنه‌ها ظاهر و هرج زیاد می‌شود.سوال کردند: یا رسول الله ! هرج چیست ؟ فرمود: قتل قتل166
3.در صحیح بخاری از ابوهریره نقل کرده اند که رسول خدا فرمود:
ستکون فتن القاعد فیها خیر من الماشی و الماشی فیها خیر من الساعی – فمن وجد ملجئاً او معاذاً فلیعذربه، به زودی فته‌هایی فرا می‌رسد که نشسته بهتر از ایستاده است و ایستاده بهتر از راه رونده است و راه رونده بهتر از ساعی است. پس هر کس پناهگاهی بیابد، هر آینه به آن جا پناه ببرد.167
باز در صحیح بخاری و دیگر منابع اهل سنت چند حدیث به همین مضمون، با طرق و اسناد دیگر مطرح شده که همه این احادیث، نشانگر بالا گرفتن فتنه است به حدی که انسان به سختی می‌تواند برای خود پناهگاهی بیابد.
4.در صحیح مسلم نیز از اسامه نقل شده که پیامبر فرمود: هل ترون ما ارئی انی لاری مواقع الفتن خلال بیوتکم کمواقع القطر، آیا می‌بینید آنچه را من می‌بینم که فته‌ها در درون خانه هایتان واقع می‌شود، مثل محل وقوع قطرات.168
5.در صحیح مسلم از ابوهریره نقل می‌کند که رسول خدا فرمود:
ستکون فتنه القاعد فیها خیر من القائم و القائم فیها خیر من الماشی و الماشی فیها خیر من ساعی…و من وجد فیها ملجا فلیعذبه.169
6.ابوداوود در سنن خود از رسول خدا حدیثی نقل می‌کند که فرمود:
امتی هذه مرحومه لیسی علیها عذاب فی الاخره عذابها فی الدنیا الفتن و الزلازل والقتل، این امت من در رحمت الهی قرار دارند و برخی آن‌ها در آخرت عذابی نیست. عذابی این‌ها در دنیا به فتنه‌ها و زلزله‌ها و قتلها خواهد بود.170
7.ابوداوود در سنن خود از ابوموسی اشعری نقل کرده که پیامبر فرمود: ان بیدی الساعه فتناً کقطع اللیل المظلم یصبح الرجل فیها مومناً ویمسی کافراً و یمسی مومناً و یصبح کافراً القاعد فیها خیر من القائم و القائم فیها خیر من الماشی و الماشی فیها خیر من الساعی، همانا در آستانه قیامت، فتنه‌ها فرا می‌رسد مثل تکه‌های شب تاریک، مرد صبح می‌کند در حالی که مومن است و شب هنگام کافر می‌شود و یا شب می‌شود و در حالی که مومن است و صبح هنگام کافر می‌شود. در آن ایام، نشسته بهتر از ایستاده است و ایستاده بهتر از راه روند و راه روند بهتر از ساعی است.171
حدیث دیگری نیز به همین مضامین، با سند دیگر در سنن ابوداوود آمده است.
1.ترمذی در سنن با اسناد خود از انس بن مالک نقل کرده که انس گفت: من برای شما حدیثی از رسول خدا نقل کنم که سی برای شما نقل نکرده است.رسول خدا فرمود:
ان من اشراط الساعه یرفع العلم و یظهر الجهل و یفشوا الزنا و شرب الخمر و تکثر النساء و یقل الرجال حتی یکون لخمسین امرئه قیم واحد، همان ازعلایم قیامت آن است که علم بر چیده وجهل ظاهر و زنا وشرب خمر آشکار و زنان زیاد و مردان کم می‌شوند به حدی که برای پنجاه زن یک مرد سرپرست است.172
2.ابن ماجه در سنن خود از رسول خدا نقل می‌کند که آن حضرت فرمود:
یکون بین یدی الساعه ایام یرف
ع العلم و ینزل فیها الجهل و یکثر فیها الهرج… والهرج القتل، درآستانه قیامت ایامی خواهد بود که در آن، علم رخت بر می‌بندد و جهل جایگزین آن میشود و هرج زیاد می‌شود. مراد از هرج قتل است.173
ابن ماجه احادیث متعددی با همین مضامین و مضامین دیگری که از دیگر صحاح نقل کردیم، بیان می‌کند.
1.نسائی در سنن خود از پیامبر نقل می‌کند که آن حضرت فرمود:
یخرج من آخرالزمان قوم کان هذا منهم یقرؤن القران لایجاوز تراقیهم یمرقون من الاسلام کما یمرق السهم من الرمیه…، در آخر الزمان اقوامی می‌آیند که قرآن میخوانند لکن از گلویشان تجاوز نمی‌کند واز اسلام می‌گریزند همان طور که تیر از کمان بیرون می‌رود.174
احادیث متعددی دیگری نیز در صحاح یافت میشود که همگی دلالت دارد فتنه و فساد در آخر الزمان به اوج می‌رسد و انسان‌های پاکدامن، به سختی روزگار می‌گذارنند. حفظ کردن دین در آن ایام، بسیار سخت و جانکاه است وازسوی دیگر، اشرار و ظالمان، حکمرانی و فرمانروایانی می‌کنند. در چنین شرایطی است که مظلومان و مسلمانان باید توجه خود را به موعود منتظر معطوف بدارند و فرج و ظهور آن حضرت را از خداوند متعال طلب کنند.
ب) طلوع خورشید از مغرب
از علایم آخر الزمان وبه تعبیر منابع اهل سنت، از اشراط الساعه(علایم قیامت) طلوع خورشید از مغرب است. البته در تفسیر این علامت، نظرات متعددی را مطرح کرده اند. برخی وقوع آن را غیر ممکن دانسته و در توجیه آن بر آمدند. آنها می‌گویند: شاید مراد این باشد که خورشید از ابتدای طلوع، نمایان نشودو یا کسوفی صورت میگیرد و در هنگامه‌های غروب، آشکار می‌شود، لذا مردم خورشید را درغروب مشاهده می‌کنند.175 برخی دیگر وقوع آن را ممکن دانسته اند.به هر حال یکی از علایم و نشانه‌های ظهور، همین علامت است که در کتب اهل سنت بیشتر به چشم می‌خورد. این علامت درروایات شیعی نیز مطرح و ازعلایم حتمی شمرده شده است.از امام باقر نقل شده که فرمود: … و طلوع الشمس من مغربها محتوم…176
1.در صحیح مسلم از حذیفه بن اسید غفاری نقل کرده که پیامبر فرمود:
انما لم تقوم حتی ترون قبها عشر آیات… و طلوع الشمس من مغربها، همان قیامت واقع نمی‌شود مگر ان که ده علامت را قبل از آن ببینید… یکی از آن‌ها طلوع خورشید از مغرب است.177
2.و نیز در صحیح مسلم با اسناد دیگر از حذیفه بن اسید از رسول خدا نقل می‌کند که فرمود:
«ان الساعه لاتکون حتی تکون عشر آیات… و طلوع الشمس من مغربها»178
3.بخاری درصحیح خود ازابی هریره روایت کرده که رسول خدا فرمود:
لا تقوم الساعه حتی تطلع الشمس من مغربها فاذا طلعت فرآها الناس آمنوا اجمعون فذلک حین لاینفع نفساً ایمانها لم تک آمنت من قبل او کسبت، ایمانها خیراً، قیامت بر پا نمیشود تا این که خورشید از مغربش طلوع کند. پس هنگامی که طلوع کرد و مردم آن را دیدند، همه ایمان می‌آورند. پس آن زمان، ایمان کسی که قبلاً نیاورده یا خیری را در ایمانش به دست نیاورده نفع نمی‌بیند.179
4.ابن ماجه در سنن خود، باب خاصی را تحت عنوان «باب طلوع الشمس من مغربها» باز کرده و سه حدیث آورده است که به یک حدیث آن می‌پردازیم.عبد الله بن عمرو از پیامبر نقل کرده که آن حضرت فرمود:
«اول الایات خروجاً طلوع الشمس من مغربها، اولین آیات خروج، طلوع خورشیده از مغربش است».180
ج) سفیانی و خسف در بیداء
یکی از مهم ترین علایم و نشانه‌های ظهور که در منابع فریقین مطرح شده، ظهور سفیانی و موضوع خسف در بیداء است.
در روایان شیعی، تعبیر به خود سفیانی شده است، ولی در منابع اهل سنت، اوصاف و ویژگی‌های آن و نیز خسف در بیداء مطرح شده که برای سفیانی و لشکرش ایجاد میشود.
در روایات معتبر شیعی، این نشانه را از علایم حتمی ظهور حضرت مهدی دانسته اند.181در روایات اهل سنت، تعبیرات محکم و متقنی در این مورد هست، ولی آن را از علایم قیامت برشمرده اند. در روایات شیعی هم، برخی مواقع این علایم را ازعلایم قیامت معرفی کرده اند.182
سفیانی
برای این که این علامت، یکی از مهم ترین علایم ظهور مطرح شده، لازم است به درستی تبیین و تفسیر شود. در روایات شیعی، از امام علی نقل شده که سفیانی، اسمش عثمان و پدرش عنبسه و از تبار ابوسفیان است.183 امام علی او را فرزند خورنده جگرها معرفی کرده است
در حدیثی دیگر از امام باقر درباره‌ی صفات ظاهری سفیانی آمده است:
السفیانی احمر اشقر ازرق لم یعبد الله قط..، سفیانی سرخ رو، زاغ چشم است و هرگز خدا را پرستش نکرده است.184
از برخی روایات استفاده می‌شود که وی مسیحی یا دست نشاندده مسیحی است و از شهرهای روم خروج می‌کند و در گردن او صلیبی قرار دارد.185 از برخی دیگر از رویات استفاده می‌شود که وی مسلمان منحرف شده ای است که کینه وعداوت خاصی با امام علی و شیعیانش دارد. در حدیثی امام صادق می‌فرماید:
گویا سفیانی را می‌بینیم که در میدان کوفه شما، جایگاه خود را گسترانیده است و منادی او فریاد می‌زند هر کس سر شیعه علی را بیاورد، هزار درهم مزد بگیرد.186
در روایات معتبر شیعی، مدت زمان خروج سفیانی را پنجم ماه رجب مطرح کرده اند.187 از آغاز خروج سفیانی تا پایان حکومت او نیز پانزده ماه می‌باشد که شش ماه از آن را در جنگ و خونریزی به سر می‌برد و شهرهایی چون دمشق، حمص، فلسطین، اردن و حلب را تصرف کرده و نه ماه در این مناطق حکومت می‌کند.188
در روایت آمده است که خروج سفیانی با پرچم‌های سرخ از سمت روم خوا
هدبود و امیر وفرمانده لشکرش، مردی از قبیله کلب است.189
روایات درباره‌ی سفیانی و صفات و خصوصیات و خروج و ویژگی‌ها آن به منابع شیعی به قدری زیاد است که آیت الله صافی گلپایگانی در کتاب ارزشمند منتخب الاثر ادعای تواتردرباره‌ی آن می‌کند.190
برخی از نویسندگان قائل شده اند، سفیانی فرد خاصی نیست، بلکه سفیانی یک جریان است که این جریان درطول تاریخ در مقابل همه نهضت‌های پیامبران وهمه حرکت‌های حق وجود داشته است و چنین جریانی نیز در آخر الزمان برای مقابله با قیام بر حق امام مهدی ایجاد می‌شود.همیشه در تاریخ، چنین خباثتی و شیطنت‌هایی وجود داشته و در آستانه ظهور امام مهدی نیز چنین جریانی، به وجودآمده و تا ظهور حضرت ادامه پیدا میکند و سپس نابود می‌شود.191
چنین تحلیل هایی، هر چند با واقعیت خارجی تطابق دارد، لکن چون درروایات در برخی موارد، تصریح به شخص خاص با اوصاف خاصی شده، بعید است که جریان باشد. البته بهتر است این نظررا بر گزینیم که

دسته‌ها: پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید